مدیتیشن و هیپنوتیزم چه تفاوتی با هم دارند؟

بزرگترین هدف در زندگی هر انسانی، رسیدن به شادمانی ، نیک بختی و آرامش است و بشر از لحظه تولد خواهان سعادت و آرامش است نه رنج و محنت. به همین جهت کشف عاملی که بتواند بالاترین حد ممکن از سعادت و آرامش را نصیب بشر نماید ، از اهمیت بسزایی برخوردار است . یکی از این عوامل « مدیتیشن » است.

مدیتیشن

مدیتیشن شامل استفاده از برخی روش‌های آگاهی است که به آرامش ذهن و بدن کمک می‌کنند. دو مورد از رایجترین روش‌ها عبارتند از:

• مراقبه متعالی: بیمار یک کلمه یا عبارت خاص را که مانترا نامیده می‌شود تکرار می‌کند، و یاد می‌گیرد به افکار و احساسات خود اجازه جاری شدن بدهد.

• مدیتیشن ذهن‌آگاه: فرد تمام توجه خود را بر افکار و احساساتش متمرکز می‌کند. این نوع مدیتیشن اغلب در برنامه‌های کاهش استرس تدریس می‌شود.

مطالعات نشان می‌دهد که مدیتیشن می‌تواند تحمل درد، سطح فعالیت و اعتماد بنفس را افزایش داده و اضطراب، استرس، افسردگی و استفاده از داروهای مسکن را کاهش دهد.

مدیتیشن ذهن‌آگاه به شکل موفق در برنامه‌های کاهش درد استفاده شده و موجب بهبود خلق‌وخو در بیماران مبتلا به دردهای مزمن ناشی از بیماری‌های مختلف، از جمله سردرد، کمردرد، درد قفسه سینه، و درد دستگاه گوارش شده است.

انواع مختلفی از مدیتیشن و سازمان‌های مجاز آموزش آن وجود دارد؛ برای مثال، یک نفر می‌تواند متخصص کاهش استرس از طریق ذهن‌آگاهی (MBSR) باشد، اما اگر تردیدی دارید، با پزشک خود مشورت کنید تا یک مربی یا مرکز آموزشی معتبر را به شما معرفی کند.

برای تمرین مدیتیشن، شاید جلسات مکرر با مربی ضروری نباشد. یک مطالعه جدید بر روی نحوه درک درد و تاثیر روش‌های مختلف آموزش ذهن نشان داد که آموزش نسبتاً کوتاه و ساده مدیتیشن می‌تواند تاثیر مثبت شدید و طولانی مدتی بر درد داشته باشد.

درمان‌های آرامش‌بخش

درمان به وسیله آرامش شامل مجموعه‌ای از روش‌ها با هدف کاهش استرس است. علاوه بر مدیتیشن، انواع اصلی روش‌های آرامش عبارتند از:

آرامش تدریجی عضلات. که به نام آرامش منظم عضلات و آرامسازی ژاکوبسن نیز شناخته می‌شود، شامل کمی منقبض کردن، نگهداشتن و سپس شل کردن هر گروه عضلانی به صورتی منظم است، که با عضلات انگشتان پا آغاز شده و به سمت بالا ادامه می‌یابد. در حین این تمرین، فرد می‌تواند تفاوت بین تنش و آرامش را حس کند.

آموزش خودبخود. این تکنیک از تصویرسازی بصری و آگاهی بدن برای دستیابی به آرامش بهره می‌گیرد. فرد تصور می‌کند که در مکانی آرام است و سپس بر احساسات جسمی متفاوت خود، مثل سنگینی اندام‌ها یا آرامش ضربان قلب متمرکز می‌شود. فرد می‌تواند به تنهایی این تمرینات را انجام داده، تصاویر خاص خود را ایجاد کرده یا از راهنمایی یک مشاور استفاده کند. همچنین بیماران ممکن است تشویق شوند که خود را در حال انطباق موثرتر با عوامل استرس‌زای زندگی خود تصور کنند.

تنفس. تکنیک‌های تنفس به فرد آموزش می‌دهند که به شکلی موثر نفس بکشد تا استرس را کاهش دهد. فرد در حالی که یک دست را روی قفسه سینه و دست دیگر را روی شکم قرار داده، می‌آموزد که نفس‌های آهسته، و عمیق بکشد و هوای هرچه بیشتری را به داخل ریه بکشد. در حین این تمرین، شکم باید به دست فشار آورد. بعد از نگهداشتن نفس به مدت چند ثانیه، از بیمار خواسته می‌شود که نفس را به آهستگی خارج سازد.

اگرچه تحقیقات همچنان ادامه دارد، اما شواهدی وجود دارد که نشان‌دهنده تاثیر تکنیک‌های آرامسازی برای کاهش درد مزمن ناشی از بسیاری بیماریها، از جمله اختلالات مربوط به استرس است. مزایای دیگر می‌تواند شامل کاهش تنش عضلانی و بی‌خوابی و افزایش سطح فعالیت باشد.

بهترین راه برای یادگیری تکنیک‌های آرامش‌ با کمک یک مربی است. معمولاً، این تکنیک‌ها در کلاس‌های گروهی تدریس می‌شوند و سپس به صورت منظم در منزل تمرین می‌شوند.

هیچ مدرک رسمی پذیرفته شده‌ای برای درمان با تمرین آرامش وجود ندارد. به هر حال، این روش اغلب توسط درمانگران و روانشناسان انجام می‌شود. برای راهنمایی بیشتر می‌توانید از پزشک خود کمک بگیرید.

هر چند درمان‌های ذهنی/بدنی خطرات درمان‌های پزشکی یا جراحی را ندارند، اما گزارشات نادری در مورد واکنش‌های منفی در اثر این درمان‌ها وجود دارد.

اگر بیماری قلبی-عروقی کنترل نشده دارید، بهتر است از آرام‌سازی تدریجی عضلات خودداری کنید، زیرا فشار بر عضلات شکمی می‌تواند موجب افزایش فشار بر حفره قفسه سینه شده، ضربان قلب را کند کرده، بازگشت خون به قلب را کاهش داده و فشار رگی را افزایش دهد.

اگر سابقه سایکوز یا صرع را دارید، بهتر است قبل از مدیتیشن با پزشک خود مشورت کنید. برخی گزارشات حاکی از آن است که برخی افراد پس از دوره‌های مدیتیشن عمیق و طولانی دچار حملات حادتری شده‌اند.

هیپنوتیزم یا آرامش عمیق گاهی می‌تواند مشکلات روانی را در افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه یا افراد مستعد خاطرات کاذب تشدید کند. بهتر است از این روش در بیماران مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، اختلالات گسستگی، یا بیمارانی که سابقه سوءرفتار عمیق را دارند استفاده نشود. از آنجا که هیپنوتیست‌های خبره مهارت لازم برای تشخیص و ارجاع مبتلایان به این بیماری‌ها را دارند، تنها افراد آموزش دیده و مجرب حق انجام هیپنوتیزم را دارند.

هیپنوتیزم

حال اینکه برای بسیاری از افراد، هیپنوتیزم یادآور نمایش‌های سرگرم‌کننده در مهمانی‌ها است که در آنها یک نفر با یک ساعت آویخته، داوطلبان را وادار می‌کند که مثل مرغ راه بروند یا مثل سگ پارس کنند. اما از نظر بالینی یا پزشکی، هیپنوتیزم بیشتر از بازی و سرگرمی است. هیپنوتیزم سطح دیگری از آگاهی است که توسط درمانگران معتبر برای درمان مشکلات روانی یا جسمی بکار گرفته می‌شود.

در حین هیپنوتیزم، وقتی فرد بر آرامش و رها شدن از افکار مزاحم متمرکز می‌شود، بخش آگاه مغز به طور موقت کنار زده می‌شود. جامعه هیپنوتیست‌های بالینی آمریکا هیپنوتیزم را به استفاده از ذره‌بین برای متمرکز کردن اشعه خورشید و قویتر کردن آن تشبیه می‌کنند. وقتی مغز ما متمرکز باشد، می‌توانیم از آن به صورتی قدرتمندتر استفاده کنیم. در هنگام هیپنوتیزم، فرد ممکن است تغییرات فیزیولوژیک، مثل کند شدن ضربان قلب یا تنفس و افزایش امواج آلفا را تجربه کند. همچنین فرد ممکن است نسبت به پیشنهادات و اهداف خاص مثل کاهش درد، پذیراتر شود. در مرحله پس از پیشنهاد، درمانگر با استفاده مستمر از رفتار جدید، پیشنهاد را تقویت می‌کند.

تحقیقات نشان داده که هیپنوتیزمِ  درمانی برای دردهای حاد و مزمن مفید است. در ۱۹۹۶، تیمی از موسسه ملّی بهداشت متوجه شد که هیپنوتیز در تسکین درد سرطان موثر بوده است و همانطور که در مقالات قبل اشاره شد، در مطالعات جدیدتر تاثیر هیپنوتیزم برای کاهش درد در سوختگی‌ها، سرطان و روماتیسم مفاصل و کاهش اضطراب جراحی را ثابت کرده است. تحلیل ۱۸ مطالعه نشان داد که هیپنوتیزم اثرات متوسط تا قوی در کاهش درد دارد و از تاثیر روش‌های هیپنوتیزم برای مدیریت درد حمایت می‌کرد.

اگر می‌خواهید هیپنوتیزم را امتحان کنید، باید شخصاً برای یک جلسه درمانی یک ساعته یا یک و نیم ساعته، به یک متخصص مراجعه کنید اما برخی متخصصان کار خود را با مشاوره‌های اولیه طولانی‌تر آغاز می‌کنند و بعد از درمان ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای استفاده می‌کنند. درمانگر شما می‌تواند مشاوره پس از هیپنوتیزم به شما بدهد که شما را قادر می‌سازد بعد از پایان درمان نیز خود-هیپنوتیزم داشته باشید.

در روش دیگری، فایل‌های صوتی نیز وجود دارد که شنونده را در طی مراحل ضروری برای رسیدن به مزایای هیپنوتیزم راهنمایی می‌کند.

برای یافتن یک متخصص هیپنوتیزم، با پزشک خود مشورت کنید. 

دیدگاهتان را بنویسید