هیپنوتیزم چیست؟و تاریخچه هیپنوتیزم

هیپنوتیزم چیست؟

هیپنوتیزم شاخه ای از علم روان شناسی است که فرد بوسیله تلقین به خواب مصنوعی فرومیرود و از حالت هوشیاری خارج می شود.

هیپنوتیزور (شخصی که هیپنوتیزم میکند) ذهن ناخودآگاه فرد را هدف قرار می دهد و تحت کنترل خود درمی آورد.

این عمل با گفتگو و تلقین انجام می شود.

هیپنوتیزم یا به طور دقیق تر هیپنوز موجب تسلط دیگری بر فرد نمی‌شود بلکه دیگری با ضمیر ناخودآگاه آدمی به مکالمه و القای تلقینات می‌پردازد. همهٔ هیپنوزها نحوی خودهیپنوتیزم است و هیپنوتیزور خارجی فقط مامای هیپنوز از درون انسان است و آن را می‌زایاند.

 همه مکاتب و عرفا به نحوی با هیپنوز درگیر بوده‌اند. ضمیر ناخودآگاه تنها یک تئوریست که توضیح حقایق روی آن سوار می‌شود.

هیپنوتیزور نمی‌تواند هرآنچه دوست داشت به سوژه تلقین کند.

هیپنوتیزم یک امر خارق العاده نیست. و کارایی عجیب و غریب ندارد. 

اگر هم اثار غریبی داشته باشد در عدهٔ کمی دارد و خیلی قابل تکرار و تایید نیست لذا از منظر علم رسمی پاره‌ای غرایب مشاهده شده در هیپنوز قابل اعتبار و برداشت کلی نیستند. (مبحث شستشوی مغزی البته در این وادی مطرح است ولی میزان پایداری این کارها باید بیشتر ارزیابی شود.)

هیپنوز خواب نیست. امواج مغزی در این حالت با امواج مغزی حالت خواب در بسیاری موارد فرق می‌کند. 

از یک منظر هیپنوز با تلقین معمولی هم فرق دارد چرا که مناطقی که بر اثر تلقین تحریک می‌شود با مناطق تحریک شده هنگام هیپنوز متفاوت است.

در طی این فرآیند، شخص هیپنوتیزور قادر است هر آنچه در نظر دارد به شخص هیپنوتیزم شده القا کند زیرا در این حالت تلقینات هیپنوتیزور بجای حواس بدن عمل می‌کند و ضمیر ناخودآگاه انسان را تحت کنترل خویش قرار می‌دهد.

 البته هرآنچه هیپنوتیزور می‌خواهد به هیپنوتیزم شوند تحمیل و تلقین نمی‌شود. هیپنوز جبر ایجاد نمی‌کند.

هیپنوتیزم اولین بار توسط دکتر برید در حدود ۱۶۰ سال پیش ابداع شد.

اما این فن از قدیم به گونه‌های مختلف در جوامع بشری مطرح بوده و مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

عده زیادی این علم را در گذشته غیرعادی دانسته و تنها معدودی افراد به واقعیت آن پی برده ‌بودند.

از زمان دکتر مسمر این علم تحت عنوان «مغناطیس» و سپس «مانیه تسیم» در جهان دانش راه یافت و اکنون نیز با نام «هیپنوتیزم» مورد استفاده روانپزشکان و روانشناسان قرار می‌گیرد.

دکتر فولگس بر این باور بود که هیپنوتیزم هم ایجاد بازتاب می‌کند و هم بازتابهای قبلی و منفی را از بین می‌برد.

پریشانی‌هایی که در اثر بازتاب ها و واکنش‌ها بوجود آمده باشند، تنها راه از بین بردن آنها ایجاد بازتاب های جدید از طریق هیپنوتیزم می‌باشد.

دکتر جیمز برید انگلیسی طی تحقیقاتی متوجه شد بعضی بیماران وقتی به یک نقطه ثابت نورانی نگاه می کنند دچار تغییرات خاصی می شوند و به تدریج دریافت این تغییرات به گونه ایست که بیمار به خواب فرو میرود و در حالت خواب به سوالات پاسخ میدهد.

 بعد از او بزرگان دیگری از جمله شارکو و فروید نیز مطالعاتی در این زمینه انجام دادند .

شارکو معتقد بود هیپنوتیزم یک تجربه شخصی است که ۹۰ درصد مردم میتوانند آن را تجربه کنند و فروید از طریق ضمیر خودآگاه و ناخودآگاه افراد نظریه های مختلفی را ارائه داد.

چه کسانی را می توان راحت تر هیپنوتیزم کرد ؟

افراد و گروههای زیر معمولا می توانند سریعتر و عمیقتر به خلسه روند :

الف: نوجوانان و جوانان نسبت به کودکان کم سن و افراد مسن.

ب: خانم ها نسبت به آقایان راحتتر هیپنوتیزم می شوند.

ج: افرادی که تصویرسازی خوبی دارند و راحتتر رویا پردازی می کنند ، از همین رو با زیگران ، هنرمندان ، کسانی که شعر می گویند ، با موسیقی سروکار دارند و نقاشی می کشند و …. افراد مناسبی برای تجربه هیپنوتیزمند.

د: اشخاصی که کارهای ریتمیک می کنند و به لحاظ شغلی وظیفه انجام عملی مشخص را دارند.

هـ: افراد باهوش و باقدرت خلاقه و تصویرسازی بالا از یک سو و از طرف دیگر افرادی که ساده دل بوده و تلقین پذیری بالایی دارند ، در واقع افراد دو سر طیف جامعه هیپنوتیزم پذیری بالایی دارند .

و: افرادی که شخصیت وابسته یا دارند و اشخاصی که تحت تربیت آمرانه رشد کرده اند.

ز: اشخاصی که ورزشهای رزمی می کنند.

چه کسانی سخت هیپنوتیزم می شوند ؟

الف: افرادی که بدبینند و افرادی که توانایی تصویرسازی پایینی دارند . اشخاص وسواسی که به جزئیات توجه می کنند .

ب: افرادی که عادت کرده اند برای هر پدیده و موضوعی دلیلی واضح داشته باشند ، نظامیان رده بالا، شطرنج بازان ، هیپنوتیزورها ، اشخاص مسن ، افرادی که هیپنوتیزور را از کودکی دیده اند و نمی توانند تصور کنند که تحت کنترل و تسلط همان طفل کوچک قبل و هیپنوتیزور فعلی درآیند مثل پدر و هیپنوتیزور عمو  و دایی و …

ج: افرادی که بهره هوشی پایینی دارند افرادی که تختلالات روانی دارند که مانع تمرکز در آنها می شود مثل افراد مضطرب و … که البته در این افراد با رفع حالات زمینه ای می توان شرایط را عوض کرد و فلسفه خوبی در آنها برقرار کرد .

د: چگونه می توان میزان هیپنوتیزم پذیری یک فرد را برآورد کرد ؟

با ارزیابی کلی شرایط عمومی یک سوژه به لحاظ جنس ، سن ، هوش ، شغل و … می توان یک برآورد کلی به عمل آورد ولی تمام این مورد توضیح داده شده نسبی بوده و ممکن است یک فرد علی رغم شرایطی که دارد، بر خلاف انتظار پاسخ متضادی به تکنیکهای هیپنوتیزم بدهد.

در موارد و شرایط زیر هیپنوتیزم اثرات درمان کننده اثبات شده ای دارد:

در هیپنوتیزم، ما طب سوزنی را نمی آموزیم اما درسایه آرامشی که به دست می آوریم میتوانیم با تمرکز برروی بدن خود همان کنترل اعصاب و تحریکات لازم را بر اعصاب و روان خود بدست بیاوریم.

مثلا با هیپنوتیزم میتوان کنترل گردش خون را بدست بگیریم تا جایی که نبض خود را بسیار پایین بیاوریم وحتی از آن را نگه داریم!!! یا به منطقه درد بی حسی منتقل نماییم، چربی و قند خون خود را تنظیم کنیم و کارهای بسیار دیگری که شاید در نگاه اول اعجاب انگیز و غیر ممکن به نظر برسند.

– نقش هیپنوتیزم در درمان پرخوری و چاقی

– نقش هیپنوتیزم در ترک اعتیاد به دخانیات ، الکل و بسیاری از مواد مخدر

– درمان بی خوابی

– معالجه حالات اضطرابی

– درمان حالات هیجانی

– نقش هیپنوتیزم در معالجه افسردگی

– درمان ضعف و فقدان اعتماد به نفس

– نقش هیپنوتیزم در ایجاد انگیزه و امید

– درمان وسواس و رفتارهایی که فرد به صورت اجباری انجام می دهد.

– درمان عادت جویدن ناخن ها

– معالجه عدم قدرت درتمرکز فکری.

هیپنوتیزم یعنی تمرکز فوق العاده وهرچه بتوانین خود را به مراحل بالاتر هیپنوتیزم ببریم در اصل تمرکز خود را افزایش داده ایم و این یعنی بالا رفتن کیفیت هر کاری که میکنیم، هر فکری که در سر می پرورانیم و هر آرزویی که در دل داریم.

– نقش هیپنوتیزم در درمان لکنت زبان در مواردی که نقص عضوی در کار نباشد.

– نقش هیپنوتیزم در درمان حالاتی که فرد در شناخت هویت خود دچار مشکلاتی شده است

– تخیل ما به حد اعلاء رشد میکند. تنها در حالت هیپنوتیزم است که میتوانیم آنچه به آن فکر میکنیم در تخیلمان به وضوح حس کنیم صدایش را بشنویم و تصویرش را ببینیم.

اگر روی غذایی تمرکز کرده ایم حتی بوی غذا را استشمام کنیم و طعم آنرا روی زبان خود بچشیم.

اگر در حالت از هیپنوتیزم چشمهایمان باز باشد این غذا را در بشقاب خالی روی میز چنان واضح میبینیم که نمیتوانیم این غذای تخیلی را از غذای واقعی تمییز دهیم مثل سراب چیزی را واقعی میبینیم که درواقع خیالی است.

– ضمیر ناخوداگاه بیدار میشود. این عینیت بخشیدن به افکار و آرزوهای ما موجب میشود با کلید تلقین براحتی وارد ضمیر ناخودآگاه خود شده و بتوانیم آنچه میخواهیم به آسانی در خود ایجاد کنیم و باورهای غلط قدیمی را از ذهن خود پاک کرده و باورهای جدیدی در خود ایجاد کنیم.

عادات بد را با عادت بهتر جایگزین کنیم و تند خویی خود را به خوش اخلاقی، استرس را به آرامش و دلهره را به صبر. 

بد بینی را به خوشبینی ،بی نظمی را به انضباط و بسیاری دیگر از خصوصیات منفی خود را به خصوصیات اخلاقی مثبت تبدیل کنیم و شخصیت خود را دگرگون کنیم و همان آدم جذابی باشیم که همه آرزو دارند.

– افزایش عزت نفس ، کارایی خود و اعتماد به نفس

– پیشرفت بهتر و بیشتر در مسابقات ورزشی

– پیشرفت در عادات و رفتار مرتبط با مطالعه

– تقویت حافظه و آمادگی موفق برای امتحانات

– استقرار رفتار و روحیات بهتر در افراد

– موفقیت های شغلی و زندگی

– افزایش و تقویت تمرکز حواس

– از بین بردن موانع روحی و روانی در زمینه شحصی ، خانوادگی و اجتماعی

– کمک به تغییر عادات بد و جایگزینی عادات مثبت

– کم رنگ کردن خاطرات ناخوشایند گذشته

– کنترل اضطراب و برقراری آرامش فردی

– سیگار کشیدن و اعتیاد

– کنترل وزن و چاقی

– درمان شب ادراری

– درمان سردردهای مزمن

– درمان فوبیاها ( ترس های مرضی مانند ۵ مورد بعدی )

– ترس از پرواز

– ترس از ارتفاع

–  ترس از یک شی یا موضوع خاص

– ترس از سخنرانی و حضور در جمع

– ترس از فضاهای بسته مثل آسانسور

– اختلالات خوردن   ( بی اشتهایی عصبی – پر خوری عصبی)

– اختلالات عادتی ( ناخن جویدن – مکیدن انگشت شست )

– اختلالات جنسی  ( اختلال نعوظ – انزال زودرس  )

– اختلالات خواب ( بی خوابی – آشفتگی خواب )

– کنترل درد

– اختلالات تبدیلی ( هیستریک )

– اختلالات اضطرابی ( حملات پانیک  )

– انواع ترس ها و اختلالات دندانپزشکی

– بی هوشی هیپنوتیزمی و آمادگی برای عمل جراحی

– در مامایی و بیماری های زنان ( زایمان بی درد ، ویار حاملگی ، ارتباط عاطفی و احساسی برقرار کردن با جنین و گذران دوران حاملگی لذتبخش )