راه های مقابله با اضطراب و رسیدن به آرامش روحی

 به صدای سرزنش‌گر درون‌تان گوش نکنید

ما آدم‌ها گاهی بدترین دشمن خودمان می‌شویم و به‌همین‌خاطر بعضی اوقات لازم است که صدای سرزنش‌گر درون‌مان را خاموش کنیم.

خودتان را برای اینکه به اهداف‌تان نرسیده‌اید و نواقصی دارید سرزنش نکنید. وقتی می‌دانید که تمام تلاش‌تان را کرده‌اید، فقط آرام باشید و دیگر به صدای سرزنش‌گر درون‌تان توجه نکنید.

درعوض آن عیب‌جویی‌های ناخوشایند را به تحسین نقاط قوتی که داشته‌اید تغییر بدهید.

به ذهن‌تان استراحت بدهید

همه‌ی افکار و نگرانی‌های مزاحم را از ذهن‌تان پاک کنید. هروقت مضطرب و پریشان‌خاطر می‌شوید، بد نیست ذهن‌تان را چند لحظه‌ای از هرآنچه آزارتان می‌دهد خالی کنید.

اصلا خوب نیست که در تمامی لحظات روز روی مشکلات‌تان متمرکز باشید. برای اینکه توجه‌تان را راحت‌تر از روی افکار آزاردهنده بردارید، می‌توانید «تصویرسازی‌ هدایت‌شده» را امتحان کنید.

تصویرسازی هدایت‌شده تمرینی است که کمک‌تان می‌کند تا خودتان را در فضایی خیالی که باعث آرامش‌تان می‌شود مجسم کنید (مثلا کنار دریا یا در باغی خلوت) و برای رویارویی با مشکلات، قدرتی دوباره بگیرید.

حدومرز مشخص کنید

گاهی لازم است که یک یا چند قدم به‌عقب بردارید و بین خودتان و کسی که آرامش‌تان را بهم زده است، فاصله ایجاد کنید. 

وقتی خودتان را تحت فشار احساس می‌کنید، بد نیست اندکی فاصله بگیرید و تمام انرژی‌تان را در کشاکش ماجرا تخلیه نکنید.

همین‌که حدومرزی محافظتی برای خودتان داشته باشید، کمک‌تان می‌کند تا شاید به دیدگاه و راه‌حل جدیدی برای درک بهتر و مقابله‌ی مؤثرتر با موقعیت‌های دشوار برسید

کودک درون‌تان را دریابید

مراقب خوبی برای کودک درون‌تان باشید. ما بزرگ‌ترها وقتی گرفتار سختی‌های زندگی می‌شویم و خودمان را ناتوان حس می‌کنیم، اغلب اوقات به‌یاد ترس‌ها و تنهایی‌هایی کودکی‌مان می‌افتیم.

بچه‌ها وقتی احساس کوچکی و درماندگی می‌کنند، همه‌ی نگاه‌شان به مراقبت و حمایت پدرومادرشان است.

پس شما هم کودک درون‌تان دلگرم کنید و به او بگویید که می‌دانید هر دو نفرتان این دوران سخت را پشت سر خواهید گذاشت. خودتان را در آغوش بگیرید و اصلا هم از این کار خجالت نکشید.

از دیگران کمک بخواهید

هیچ اشکالی ندارد که کمک بخواهید. اگر قرار باشد که همیشه تمام سختی‌ها را دست‌تنها به‌دوش بکشیم، شکی نیست که پریشان و بی‌نهایت خسته خواهیم شد.

اگر جزو آن‌دسته افرادی هستید که هرگز از کسی کمک نمی‌خواهید و همیشه میل دارید خودتان تنهایی کنترل اوضاع را به‌دست بگیرید، خوب است که مدام با خودتان تکرار کنید: «اشکالی نداره کمک بخوام.»

پس به‌دنبال کسی بگردید که بتوانید سرتان را روی شانه‌های گرمش بگذارید و کمی استراحت کنید.

عوامل استرس زا

ریشه استرس در لاتین (استریکوس strictus) و در فرانسه (استریکوسن striction) می باشد که در معنای لغوی به معنای شدت و سخت گیری بیش از حد می باشد.

در علم پزشکی استرس را همان آمادگی ذهنی و جسمی لازم برای مقابله با شرایط حاد و بحرانی می دانند؛

 وضعیتی که در آن ذهن و جسم برای رسیدن به تعادل، تحت فشار بیش از حد قرار می گیرند. به عبارت دیگر استرس حالتی هیجانی است که فشار روانی را بر فرد وارد می کند و اگر این هیجانات درست کنترل نشوند آسیب جدی وارد می کنند.

از مهم ترین تغییراتی که در نتیجه استرس بر روی فرد ایجاد می شود؛ 

می توان هیجانات زیاد، حساسیت و عدم توازن در رفتار و عادات را نام برد و اگر فرد در اوج استرس باشد این تغییرات حتی در مقیاس اندک هم، ناگهان برایش بصورت غیر قابل تحمل ظاهر می شود و می تواند آتشفشان درون او را به انفجار و غلیان درآورد.

در حقیقت هر چیزی که انسان را بیش از حد تحت فشار قرار دهد و به تحلیل جسم و روان بیانجامد عامل استرس زا نامیده می شود. در دنیای صنعتی امروز عوامل استرس زا را می توان به گروه های زیر تقسیم کرد:

استرس زاهای شخصی:

معضلات خانوادگی، وظایف خانوادگی، توقعات اطرافیان، خستگی، بیماریها، نابسامانی های رفتاری در میان اعضای خانواده و یا در میان افراد جامعه، از دست دادن عزیزان و یا شرکت در محیط های مختلف اجتماعی، برنامه های تلویزیون و اخبار.

استرس زاهای اجتماعی:

عدم تأمین مالی، عدم تأمین شغلی، ازدواجهای ناموفق، اعتیاد، کارهای اداری و ترافیک شهری، مشکلات اقتصادی و سیاسی و نبود امکانات کامل رفاهی برای افراد جامعه.

همان طور که می دانید در گروه اول که مختص استرسهای فردی است خود فرد در پیدایش استرس نقش مهمی دارد؛

 به طور نمونه ذهنیت فرد در رابطه با محیط و اطرافیانش می تواند استرس زا باشد، به گونه ای که اگر در برخورد با عوامل و یا محرک ها ذهنیتی مثبت داشته باشد می تواند خود را با این عوامل تطبیق دهد.

مصرف زیاد کافئین:

مصرف چندین فنجان قهوه در روز ممکن است باعث تحریک بیش از حد فرد شود و اضطراب وی را افزایش دهد. بنابراین مصرف نوشیدنی های کافئین دار را به حداقل برسانید.

بیان گلایه مندی:

گاهی لازم است با دوست خود بنشینید و تمامی ناراحتی خود را برای او بازگو کنید اما بهتر است صحبت های خود را خلاصه کنید. 

به یاد داشته باشید، اگر تنها درباره موارد منفی صحبت کنید و به این موضوعات بیندیشید، دچار استرس بیشتری خواهید شد. 

در هر صورت بهتر است که وقتی گلایه خود را مطرح می کنید، دیگر پرونده مشکلتان را به طور کامل ببندید.

ذهن خود را با موضوعاتی که نمی توانید آن را تغییر دهید، مشغول می کنید:

باید قبول کنیم که بسیاری از موضوعات را نمی توان تغییر داد، انگشت گذاشتن روی اشتباهات هم مشکلی را برطرف نمی کند. نگرانی درباره موضوعاتی که نمی توانید آن را تغییر دهید، فایده ای ندارد؛ بنابراین بهترین کار، فراموش کردن آن است.

مواد غذایی ناسالم می خورید:

گاهی، استرس باعث می شود به خوردن هله هوله تمایل پیدا کنید.

اما این کار می تواند وضعیت جسمی و ذهنی شما را بدتر کند. بنابراین در صورتی که هوس خوردن کردید مواد غذایی سالم را انتخاب کنید.

اولویت بندی نمی کنید:

گاهی متوجه می شوید که باید کار بیشتری از آن چه تصور می کردید، انجام دهید؛ نگران نباشید نفس عمیق بکشید و سپس بر اساس اولویت، کارها را فهرست بندی کنید. یک مورد را انتخاب و کار را شروع کنید تا تمامی کار به پایان برسد.

به یاد داشته باشید، انجام دادن چند کار با هم، نتیجه مطلوبی نخواهد داشت.

خواب کافی ندارید:

کمبود خواب باعث بی حالی، بدخلقی و … می شود. با داشتن خواب کافی روزانه، از این مشکلات پیشگیری می کنید.

تحلیل کردن بیش از حد رفتار خود و دیگران:

آیا تابه حال شده است که ساعت ها پس از صحبت کردن با فردی، نگران باشید که شاید حرف نادرستی گفته باشید.

 یا این که شاید بهتر بود جمله مناسب تری می گفتید، یا این که شاید باعث ناراحتی آن فرد شده اید، یا فرصت پیشرفت را از دست داده اید و … ؟

 یا بهتر است نسبت به پاسخ او واکنش نشان می دادید؟

مطمئن باشید شما تنها کسی هستید که متوجه این ریزه کاری هاست. تحلیل کردن این موارد باعث افزایش استرس می شود.

ورزش نمی کنید:

زمانی که مشغله زیادی داریم، سعی می کنیم برخی از کارها را حذف کنیم؛ اولین برنامه ای که اغلب حذف می شود، ورزش است. 

در حالی که می توانید با انجام دادن ورزش های سبک قبل از خواب، استرس را از خود دور کنید و خواب خوبی داشته باشید.

برنامه ریزی ندارید:

یک روز تنها ۲۴ساعت است اما گاهی وظایفی بیشتر از آن چه می توانیم بر عهده می گیریم. 

در اغلب موارد پس از به عهده گرفتن مسئولیت زیاد متوجه می شویم که از عهده انجام آن بر نمی آییم. بنابراین بهتر است از قبل برنامه ریزی کنیم تا بدانیم طی روز چه چیزی در انتظار ماست.

تمایل دارید همه کارها را خودتان انجام دهید:

آیا تصور می کنید برای این که کاری را به نحواحسن انجام دهید، حتما خودتان باید آن را بر عهده بگیرید؟ 

این کار باعث می شود تحت فشار قرار گیرید. اجازه دهید دیگران به شما کمک کنند تا از استرس شما کاسته شود.

روی بدی ها تمرکز می کنید:

روزهای خوب و بد می آید و می رود. اما افراد مضطرب تنها روی نکات منفی تمرکز می کنند و نکات مثبت را نادیده می گیرند. سعی کنید نیمه پر لیوان را ببینید و امید و شادی را جایگزین غم و نگرانی کنید.

کارها را پشت گوش می اندازید:

این کار اضطراب را افزایش می دهد. بنابراین با برنامه ریزی صحیح از بروز اضطراب پیشگیری کنید.

عجول هستید:

افراد مضطرب به قدری در انجام دادن کارهای خود دچار استرس می شوند که از لذت بردن فعالیت های خود محروم می شوند.

لازم است سرعت انجام کارها را کمی کم کنید تا از انجام آن لذت ببرید.