تکنیک های برخورد قاطعانه با دیگران

برخورد قاطعانه با دیگران

راه‌های گوناگونی برای برقراری ارتباط قاطعانه و محکم وجود دارد. برای هر موقعیتی می‌شود از این روش‌ها استفاده کرد.

جمله‌های «من …»

از «من می‌خواهم که…»، «من نیاز دارم که…» و «من احساس می‌کنم که…» استفاده کنید تا شکل ساده‌ای از رفتار قاطعانه را به کار ببندید.

مثال:‌ من شدیدا احساس می‌کنم که لازمه از یه نفر سوم بخوایم که برای این اختلاف نظرمون وساطت کنه.

همدلی

ابتدا بفهمید که طرف مقابل چه دیدی به اوضاع دارد.

مثال:‌ من متوجهم که در کار کردن با سعید دچار مشکل شدی.

در قدم دوم، نیاز خودتان را بگویید: با این حال، این پروژه باید تا آخر هفته تموم بشه. بیایید همه با هم بشینیم و برای انجام دادنش برنامه ریزی کنیم.

تشدیدِ تدریجیِ قاطعیت

این نوع از رفتار قاطعانه زمانی لازم می‌شود که چند بار برای رسیدن به خواسته‌تان تلاش کرده‌اید، اما نتیجه‌ای حاصل نشده. تکنیک اینگونه است که هرچقدر می‌گذرد، بیشتر و بیشتر قاطعانه برخورد کنید.

شاید آخر این مسیر این باشد که به فرد مقابل بگویید که جلب نشدن رضایت‌تان چه عاقبتی خواهد داشت. 

اما به یاد داشته باشید که هر پیامد ناگواری هم که در ذهن طرف‌تان ترسیم کنید، باز هم امکان دارد به خواسته‌تان نرسید.

مثال:‌ علی، این سومین بار توی این هفته‌ است که من مجبور شدم در مورد دیر اومدنت باهات صحبت کنم. 

اگر یک بار دیگه در طول این ماه دیر سر کار بیای، طبق آیین‌نامه انضباطی برخورد می‌کنم.

زمان بیشتری طلب کنید

گاهی وقت‌ها هم هست که فقط نیاز دارید جواب دادن را به تعویق بیندازید. ممکن است حال روحی‌تان مناسب نباشد و یا اینکه خودتان هم دقیق ندانید که چه می‌خواهید.

صداقت داشته باشید و به طرف مقابل بگویید که برای شکل دادن به افکارتان چند دقیقه وقت لازم دارید.

مثال: این درخواستی که از من داشتی منو واقعا غافلگیر کرد، الهه. بذار نیم ساعت دیگه جوابتو بدم.

فعل‌هایتان را عوض کنید

به جای «نمی‌تونم انجام بدم» بگویید «انجام نمیدم»
به جای «لازمش دارم» بگویید «می‌خوام»
به جای «باید این کارم انجام بدم» بگویید «می‌خوام این کارم انجام بدم»
به جای «مجبورم این کار رو هم بکنم» بگویید «می‌تونم این کار رو هم بکنم»

روی حرف‌تان پا فشاری کنید
حرف‌تان را از قبل آماده کنید.

مثال:‌ من نمی‌تونم الان یه پروژه‌ی دیگه هم قبول کنم.

در طول مکالمه، حرفی را که آماده کرده اید،‌ بارها به همان شکل تکرار کنید. اصلا تسلیم نشوید. بالاخره طرف مقابل‌تان می‌فهمد که حرف‌تان جدی است.

-ازت می‌خوام که روی پروژه‌ی شاندیز کار کنی.

+نمی‌تونم الان یه پروژه‌ی دیگه هم قبول کنم.

-با من کنار بیای بیشتر بهت پرداخت می‌کنم.

+نمی‌تونم الان یه پروژه‌ی دیگه هم قبول کنم.

-جدی می‌گم، این قضیه واقعا مهمه، رئیسم اصرار داره که این پروژه انجام بشه.

+نمی‌تونم الان یه پروژه‌ی دیگه هم قبول کنم.

-میشه به عنوان یه لطف در حق من انجامش بدی؟

+شرمنده، دوستی‌های قدیممون برام ارزشمنده، اما صرفا مسئله اینه که نمی‌تونم الان یه پروژه‌ی دیگه هم قبول کنم.

نکته:

وقتی از تکنیک بالا (پافشاری روی خواسته‌تان) استفاده می‌کنید مراقب باشید. اگر از آن با هدف جلوگیری از بهره‌کشی دیگران از خودتان استفاده کنید، خوب است.

اما اگر مثل افراد زورگو برای کسی قلدری کنید تا مجبور شود کاری خلاف میلش انجام بدهد، آن وقت کارتان ریاکارانه، حقه‌بازانه و بد است.

سناریوی خود را از قبل آماده کنید

این تکنیک به این صورت است که حرف‌هایتان را به شکل یک جواب چهار قسمتی آماده می‌کنید:

پیشامد: برای طرف مقابل‌تان بگویید که دقیقا مسئله یا موقعیت را چگونه می‌بینید.

هزینه‌های تولید تو این ماه ۲۳ درصد بیشتر از حد متوسط شده، نوید. تو قبلا هیچ اشاره‌ای به این موضوع نکردی، و برای همین من وقتی شنیدم واقعا شوکه شده بودم.

احساس‌تان: حسی که در مورد مسئله پیدا کرده‌اید را بیان کنید. هیجانات‌تان را واضح و شفاف بیان کنید.

این قضیه منو عصبی می‌کنه، باعث می‌شه من احساس کنم که تو متوجه نیستی که تو این شرکت چقدر کنترل کردن بودجه اهمیت داره.

خواسته‌هایتان: به طرف مقابل‌تان دقیقا بگویید که چه می‌خواهید تا مجبور نباشد با حدس و گمان آن را بفهمد.

من ازت می‌خوام که با من صادق باشی و سر هرچیزی که بیشتر از بودجه خرج کردیم، به من اطلاع بدی.

پیامدها: نتیجه‌ی مثبتی را توصیف کنید که در صورت برآورده شدن خواسته‌هایتان، اتفاق می‌افتد.

من اینجام تا هرجوری که می‌تونم کمکت کنم و ازت حمایت کنم. اگر به من اعتماد کنی، می‌تونیم با هم دیگه اوضاع رو از این رو به اون رو کنیم.

وقتی که برای خودتان واضح باشد که چه می‌خواهید بگویید و چه می‌خواهید ابراز کنید، انجام دادنش خیلی راحت‌تر خواهد شد. یک بار دیگر به موادی که گفته شد دقت کنید تا بتوانید قاطعانه حرف زدن را هم به لیست مهارت‌هایتان اضافه کنید

در شرایطی که فردی رو در رو از شما انتقاد میکند مهمترین مسئله نشان دادن واکنش درست و مناسب است .

پیش از هر چیز باید گفت همان‌قدر که دیگری به خود حق می‌دهد که از شما انتقاد کند، در بسیاری از موارد، شما نیز به‌سادگی می‌توانید بگویید: «من از شما نظر نخواستم»،

مگر اینکه نماینده‌ی مردم، مسئول یا صاحب سِمَتی باشید و پاسخگویی جزء وظایف شما باشد در غیر این صورت، می‌توانید تا آخر بشنوید، اما مجبور نیستید صحت و سقم حرف گوینده را تأیید کنید.

می‌توانید حق را به او بدهید.

همچنین می‌توانید اثربخشی‌ پیشنهادهایی را که به شما می‌شود، تأیید کنید اما به آنها عمل نکنید.

به لحن منتقد توجه کنید و بدون طعنه و کنایه از او بپرسید:

چه هدفی از انتقاد داری؟
واقعا می‌خواهی به من کمک کنی؟
واقعا کیفیت کار من برای تو اهمیت دارد؟
واقعا فکر می‌کنی اگر انتقاد نکنی حقی از تو ضایع می‌شود؟
اصلا چه انتظاری از من داشته‌ای که هنوز برآورده نشده است؟

بعد بررسی کنید آیا آنچه مدنظر دارد، برای شما نیز مهم است؟ از او بپرسید نقص موجود، چقدر به کل کار صدمه زده است؟ آیا اینها باعث شده‌اند که نقاط مثبت به چشم نیایند؟

بیشتر از او سؤال کنید تا دریابید پشت استدلال‌هایی که ارائه می‌کند، چه انگیزه‌های ناپیدایی وجود دارد؟ آخر سر از او بپرسید که فکر می‌کند چند نفر دیگر با او هم عقیده هستند؟ چند نفر مایل به تغییر وضع فعلی هستند؟

و درنهایت چه پیشنهادهایی برای بهبود وضع موجود دارد؟

نمونه‌ای از پاسخگویی مطلوب به انتقاد در موقعیت‌های خاص

فرض کنید منشی یک شرکت هستید. رئیس از شما ایراد می‌گیرد که چرا در نگارش متن گزارش خود دقت نکرده‌اید؟ برای واکنش گزینه‌های متعددی وجود دارد:

۱. دهان به دهان شدن

مگر چقدر به من حقوق می‌دهید که چنین توقعاتی دارید؟ اگر منشیِ دقیق می‌خواهید، بروید یک نفر دیگر بیاورید.

۲. کوتاه آمدن

بله حق با شماست. من همیشه گیج و منگم.

۳. دلیل‌تراشی

از صبح که آمدم سردرد داشتم. قول می‌دهم دیگر تکرار نشود.

۴. ایجاد احساس گناه و شرمندگی

مظلوم گیر آورده‌اید؟ اگر مرد بودم، باز هم همین‌طوری سرم داد می‌زدید؟ الان که جلوی همکارانم شخصیتم را خُرد کردید، کیفیت متن گزارش ارتقاء پیدا کرد؟

۵. سکوت و خودخوری

در دل‌تان می‌گویید به وقت مناسب، جوری حالش را می‌گیرم که نفهمد چه بر سرش آمده است!

۶. جست‌وجوی شواهد بیشتر برای درک واقعیت

می‌توانید به‌جای هرگونه واکنش نامطلوب، باقاطعیت و اقتدار با رئیس گفت‌وگو کنید. چه کسی گفته است همیشه شما مایه‌ی نقص و خسارت هستید؟ نباید به این سادگی از حقوق فردی‌تان بگذرید.

در ادامه نمونه‌ای از این گفت‌وگو ارائه شده است:

– کدام متن؟
+ همین متنی که امروز نوشتید.
– چه مشکلی داشت؟
+ برخی از اعداد و ارقام مبهم هستند. جمع حساب‌ها با مبلغ کل همخوانی ندارد. مستندات بدون منبع ثبت شده‌اند. بازه‌ی زمانی و میزان سود حاصل از فعالیت شرکت، دقیقا مشخص نیست.
– بسیار خوب! لطفا گزارش را به من پس بدهید تا آن را بازنگری کنم.

مدیر گزارش را به شما پس می‌دهد. شما آن را بازبینی می‌کنید و با متن دست‌نویس تطبیق می‌دهید. متوجه می‌شوید گزارشی که به دست رئیس رسیده، همانی نیست که امروز نوشته‌اید.

شما گزارش برآورد و تخمین سرمایه‌ی اولیه‌ و سود نهایی پروژه را که پیش از این تایپ کرده بودید، به اشتباه به‌عنوان گزارش نهایی به رئیس داده‌اید. از گزارشی که امروز نوشته‌اید، به‌سرعت پرینت می‌گیرید و به رئیس تحویل می‌دهید.

این چنین، در عوض کشته شدن، حداکثر یک خراش سطحی را تحمل خواهید کرد

بعضی آدم‌ها ذاتا قاطع‌تر از دیگران رفتار می‌کنند. اگر شخصیت شما بیشتر به طرف منفعل بودن یا پرخاشگری متمایل است، شاید بهتر باشد روی مهارت‌های زیر کار کنید:

1. برای خودتان و حق و حقوق‌تان ارزش قائل باشید.
2. حق و حقوق شما، افکار، احساسات، نیازها و خواسته‌های شما همانقدر مهم‌اند که برای بقیه افراد مهم است، نه بیشتر و نه کمتر.
3. حقوق‌تان را بشناسید و از آنها دفاع کنید.
4. باور داشته باشید که لایق این هستید که همیشه با احترام و کرامت با شما برخورد شود.
5. دست از عذرخواهی کردن برای هرچیزی بردارید.
6. نیازها و خواسته‌هایتان را بدانید و درخواست کنید که به آنها رسیدگی شود.
7. منتظر ننشینید که یک نفر دیگر بیاید و به خواسته‌های شما توجه کند؛ در این صورت ممکن است تا ابد چشم به راه بمانید!
8. درک کنید که اگر می‌خواهید عملکردتان در بیشترین حد خود باشد، لازم است که به خواسته‌هایتان رسیدگی شود.
9. دنبال راه‌هایی بگردید که بدون قربانی کردن نیازهای دیگران، نیازهای خودتان را برآورده کنید.
10. بپذیرید که هرکس مسئول رفتار خودش است.
11. اشتباه نکنید و مسئولیت واکنشی که دیگران به حرف‌های قاطعانه‌ی شما نشان می‌دهند (مثلا خشم، تنفر) را نپذیرید. شما فقط و فقط می‌توانید خودتان را مهار کنید، نه هیچ‌کس دیگر را.
12. تا زمانی که جلوی برآورده شدن نیازهای دیگران را نگرفته‌اید، حق دارید که آنچه می‌خواهید بگویید و انجام دهید.
13. افکار و احساسات منفی را به شکلی سالم و مثبت بیان کنید.
14. به خود اجازه‌ی عصبانی شدن بدهید، اما همیشه احترام را نگه دارید.
15. همان چیزی که به آن فکر می‌کنید را قاطعانه بگویید، اما طوری بیانش کنید که به احساسات طرف مقابل لطمه نزند.
16. خوددار باشید و کنترل احساسات خود را در دست بگیرید.
17. از خودتان دفاع کنید و در مقابل کسانی که شما و/یا حقوق‌تان را به چالش می‌کشند، بایستید.
18. هم با انتقاد و هم با تعریف و تحسین، به شیوه‌ای مثبت برخورد کنید.
19. اگر ازتان تعریف کردند، مؤدبانه آن را بپذیرید.
20. به خود اجازه اشتباه کردن و کمک خواستن از دیگران را بدهید.
21. بازخوردها را به شکل مثبت بپذیرید؛ برای اعلام کردن مخالفت‌تان قاطعانه آماده باشید اما نه عصبانی شوید و نه حالت دفاعی به خود بگیرید.
22. یاد بگیرید که هر وقت لازم بود «نه» بگویید.
23. محدودیت‌های خودتان را بشناسید و بدانید چه چیزهایی باعث می‌شوند احساس کنید از شما سوءِاستفاده شده.
24. بپذیرید که انجام دادن همه‌ی کارها و راضی کردن همه‌ی افراد از توان‌تان خارج است. یاد بگیرید که با این قضیه کنار بیایید.
25. همان راهی را بروید که برای شخص شما مناسب است.
26. دنبال راه‌های جایگزینی باشید که نتیجه‌اش برد هر دو طرف باشد.