دیدگاه اسلام نسبت به جایگاه زنان در اجتماع

2 0

نگاه اسلام به زنان  “پاك خدايي كه از آنچه زمين مي رو ياند و نيز از خودشان و از آنچه نمي دانند همه را نر و ماده گردانيده است.”

 

نگاه اسلام به زنان ، نگاه ویژه و جدای از مردان نیست: «يا اَيُّهاالنَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذى خَلَقَكُمْ منْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ منْها زَوْجَها وَبَثَّ منْهُما رجالاً كَثيراً وَ نِساءً…» (3)؛

اى مردم از پروردگارتان پروا كنيد، آن كه شما را از يك نفس آفريد و از آن نفس واحد، همسر او را و از آن دو مردان و زنان بسيار پديد آورد.

اما باتوجه به سال‌ها حرمان و تنگی و سختی که بر زنان رفته است، گاهی به‌طور ویژه به آن‌ها اشاره شده و نوع و نحوه برخورد با ایشان برای عرب جاهلی و آیندگان غافل توضیح داده شده است.

تأمین مالی:

در آیات و روایات بر این نکته که تأمین نفقه زن برعهده مرد است، به صراحت اشاره شده است.

قرآن کریم، ذیل آیه قوامیت تصریح می‌کند: «الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ» (4).

مردان، سرپرست و نگهبان زنانند، به‌خاطر برتري‌هايي که خداوند براي بعضي نسبت به بعضي ديگر قرار داده است و به‌خاطر انفاق‌هايي که از اموالشان (در مورد زنان) مي‌کنند.

در روایتی از امام صادق علیه‌السلام نیز بر این مطلب تأکید شده است: «ای معاذ! برای خانواده‌ات کار و تلاش کن؛ مبادا آنان برای تو کار و تلاش کنند» (5).

استقلال مالی:

باوجود وجوب تأمین مالی زن توسط همسر و پدر، او از استقلال مالی برخوردار است و می‌تواند در مورد دارارایی‌های خود تصمیم بگیرد.

قرآن نیز بر حق مالکیت زن در اموال خود و استقلال اقتصادی او صحه گذاشته و می‌گوید: «لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيبًا مَفْرُوضًا» (6)؛

براى مردان از آن‌چه پدر و مادر و خويشاوندان بر جاى گذاشته‏‌اند سهمى است و براى زنان [نيز] از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان [آنان] بر جاى گذاشته‌اند سهمى [خواهد بود]؛ خواه آن [مال] كم باشد يا زياد، نصيب هركس مفروض شده است.

حتما بخوانید  زنان هدفمند و کسب موفقیت

و یا در آیه دیگری بر حق بودن آن‌چه دریافت می‌کنند اشاره شده است: «وَلَا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَيتُمُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَينَةٍ» (7) آنان را تحت فشار قرار ندهيد که قسمتي از آن‌چه را به آن‌ها داده‌ايد (از مهر)، تملک کنيد! مگر اين‌که آن‌ها عمل زشت آشکاري انجام دهند.

معصومه تیموری - زنان (2)

رفتار به معروف:

زن و مرد، موجب آرامش و امنیت یکدیگرند، رحمت و مودت میان آنان بهترین اتفاق ممکن در میان آن‌هاست (8).

اما مهم‌ترین کلیدواژه قرآن در توصیه به زوجینی که زندگی معمولی دارند، رفتار بر مبنای معروف است: «وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيئًا وَيجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيرًا كَثِيرًا…» (9)؛

با آنان، به طور شايسته رفتار کنيد! و اگر از آن‌ها، (به جهتي) کراهت داشتيد، (فوراً تصميم به جدايي نگيريد!) چه بسا چيزي خوشايند شما نباشد، و خداوند خير فراواني در آن قرار مي‌دهد!

در تفسیر عبارت عاشروهن بالمعروف به نکات فراوانی اشاره شده است؛ اما همه به این معناست که این رفتار باید مطابق با الگوی اسلامی و بر اساس اخلاق باشد، امری که در روایات فراوانی نیز بدان تأکید شده است:

امیرمؤمنان علیه‌السلام می‌گویند: «فدارها على كل حال و احسن الصحبه لها ليصفوا عيشك» (10)؛ درهرحال با همسرت مدارا كن و با او به نيكى معاشرت نما، تا زندگيت با صفا شود.

رسول‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نیز می‌فرمایند: «الاخيركم خيركم لنسائه و انا خير كم لنسائى» (11)؛ بهترين شما مردى است كه با زنش خوش‌رفتارتر باشد و من از همه شما نسبت به زنانم خوش‌رفتارترم.

در روایت دیگری از رسول گرامی صلی‌الله علیه‌وآله‌وسلم

نقل شده است: «برادرم جبرئيل به من خبر می‌داد و همواره سفارش زنان را مي‌كرد، تاآن‌جا كه گمان كردم براي شوهر جايز نيست كه به زنش حتي اف بگويد… شما زنان را به عنوان امانت خدایي گرفته‌ايد» (12).

معصومه تیموری - زنان

احترام و حفظ کرامت:

یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های حسن معاشرت، حفظ احترام و کرامت افراد است.

پیامبر خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم می‌فرمایند: «زنان را احترام و اكرام نمی‌كند، جز كسى كه بهره‌اى از كرامت برده باشد و به زنان اهانت نمی‌كند، مگر انسان پست» (13).

امام باقر علیه السلام نیز در روایتی دلنشین می‌فرمایند: «هركس زنى بگيرد، بايد احترامش كند. زن شما لعبت و دلبر است؛ هركسى لعبتى به دست آورد، نبايد آن را ضايع سازد» (14).

در میان احادیث واردشده، علاوه بر این دستورات کلی، بر نمونه‌های فراوانی از حفظ کرامت زنان در خانه و خانواده اشاره شده است که تعدادی از آن‌ها را عنوان می‌کنیم:

توجه و محبت به زنان:

اولین رکن احترام، توجه داشتن و حتی محبت کردن است. رسول مهربانی‌ها در این‌باره می‌فرمایند: «دوستت‌دارم مرد به همسرش، هیچ‌گاه از قلب او بیرون نخواهد رفت» (15).

این ابراز علاقه، در کلام خلاصه نشده و خود پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌و‌سلم به طور عملی نیز به همسرانشان توجه نشان می‌دادند.

از منظر ایشان حضور مرد در خانه تا بدان‌جا اهمیت دارد که فرموده‌اند: «نشستن مرد پیش زن و فرزندنش، نزد خداوند محبوب‌تر است از اعتکاف در این مسجد من» (16).

و در عمل نیز به ظرایف و جزییاتی توجه داشتند که کمتر مردی بدان توجه دارد، اموری که حس خوب توجه و حمایت را به زن منتقل می‌کند: «میمونه همسر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم می‌گوید: همانا پیامبر هرگاه كه من حائض بودم مرا امر می‌فرمود كه جامه‌اى به صورت لنگ‏ برخود بندم و با او در یك بستر بخوابم» (17).

توجه به خواست و شأن زنان:

رسول رحمت، آن‌چه مرد باید در خانه انجام دهد را در سه نکته خلاصه می‌کنند؛ سه نکته‌ای که حتی اگر در سرشت و طبیعت او نیست هم باید آن را به دست آورد: «خوش‌رفتارى، گشاده‌دستى به اندازه و غیرتى همراه با خویشتن‌دارى» (مستدرک الوسایل، ج 14، ص 253)

شاید معنای گشاده‌دستی را بتوان در روایتی که از امام باقر علیه‌السلام به درستی درک کرد؛

جابر از امام باقر علیه‌السلام نقل مي‌كند: «عده‌اي بر امام حسين علیه‌السلام وارد شدند؛ ناگاه فرش‌هاي گران‌قيمت و پشتي‌هاي فاخر و زيبا را در منزل آن حضرت مشاهده کردند.

حتما بخوانید  زنان باهوش بعد از طلاق چه کاری انجام میدهند|بخش دوم

عرض كردند: اي فرزند رسول خدا! ما در منزل شما وسايل و چيزهايي مشاهده مي‌كنيم كه ناخوشايند ماست!

حضرت فرمود: ما بعد از ازدواج، مهريه همسران‌مان را پرداخت مي‌كنيم و آن‌ها هرچه دوست داشتند، براي خود خريداري مي‌كنند. هيچ‌يك از وسايلي كه مشاهده کردید، از آن ما نيست» (18).

رسول‌اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم نیز فرمودند: «مؤمن مطابق ميل عيالش (خانواده‌اش) غذا مي‌خورد و انسان منافق و دوچهره، خانواده‌اش مطابق ميل او غذا مي‌خورند» (19).

امام صادق علیه‌السلام در عبارتی دیگر از حقوق زن بر شوهر گفته و می‌فرمایند: «هر ميوه‌اي كه همه مردم از آن مي‌خورند، بايد به خانواده‌اش بخوراند و در روزهاي عيد خوراك آنان را افزايش دهد، و چيزهايي براي آنان فراهم كند كه در روزهاي ديگر فراهم نمي‌‌كرده است» (20).

و حتی دقیق‌تر از آن به مسافرت نیز اشاره داشته به مردان توصیه می‌کنند: «هرگاه يكي از شما به مسافرت رود و سپس از سفر برگردد، پس بايد براي خانواده خود به اندازه‌اي كه توانايي دارد، سوغاتي بياورد» (21).

معصومه تیموری - زنان 3

کمک به همسر:

باور آن‌که زن وظیفه‌ای در خانه ندارد و آن‌چه انجام می‌دهد همه و همه از محبت است و توجه و علاقه او به زندگی و همسر و فرزندان، شاید برای بسیاری دشوار باشد.

اما پذیرفتن همین نکته ساده موجب می‌شود که مرد هم در خانه خود را موظف به انجام برخی از امور بداند.

در نقلی از امیرمؤمنان علیه‌السلام آمده است: «پیامبر وارد منزل ما شد؛ درحالی‌که فاطمه در کنار دیگ نشسته بود و من عدس پاک می‌کردم. پیامبر خطاب به من فرمود: ای اباالحسن! از من بشنو و من به جز دستور پروردگار سخنی به زبان نمی‌آورم! هر مردی که به زن خود در کارهای خانه کمک کند، برای او به تعداد هر موی بدنش ثواب یک سال عبادت نوشته می‌شود؛ عبادتی که روزهایش، روزه و شب‌هایش به عبادت پرداخته باشد» (22).

 

گروه تحقیقاتی معصومه تیموری

2 نظرات
  1. StepTof می گوید

    Urolosin O Propecia Cat Dosage Amoxicillin viagra Sildenafil A Buon Mercato 150 Mg

  2. StepTof می گوید

    Tadalis Sx Soft Side Effects Cos’E Levitra viagra online pharmacy Cialis Wirkung Alkohol Cialis 5 Mg Prezzo Farmacia Cialis En Jovenes

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.